Samobadanie piersi – kiedy i jak je wykonywać?
Regularne samobadanie piersi to prosty, ale niezwykle ważny sposób na wczesne wykrycie zmian, które mogą wymagać dalszej diagnostyki. Pozwala lepiej poznać własne ciało i szybciej zauważyć niepokojące symptomy.
Kiedy wykonywać samobadanie piersi?
Raz w miesiącu
- 2–3 dni po zakończeniu miesiączki – piersi są wtedy najmniej obrzęknięte i łatwiej wyczuć ewentualne zmiany
- Po menopauzie – w stałym dniu każdego miesiąca
- U kobiet karmiących – po karmieniu, gdy pierś jest opróżniona
Ocena wizualna
Badanie rozpocznij od dokładnej obserwacji piersi przed lustrem w trzech pozycjach:
- Ręce wzdłuż ciała
- Ręce uniesione do góry
- Ręce oparte na biodrach (napinanie mięśni klatki piersiowej)
Podczas obserwacji oceń:
- symetrię piersi
- zmianę kształtu lub wielkości
- obrzęk lub zanik fragmentu piersi
- stan skóry: zgrubienia, dołki, „skórka pomarańczy", zaczerwienienie
- wygląd brodawek: wciągnięcie, zmiana kierunku, obecność wydzieliny
Badanie piersi na stojąco i leżąco
Samobadanie najlepiej wykonywać na stojąco (np. pod prysznicem) oraz na leżąco, podkładając poduszkę pod ramię po stronie badanej piersi.
Jak badać:
- Użyj trzech środkowych palców jednej ręki
- Delikatnie przesuwaj je po całej piersi i okolicy pachowej
- Zmieniaj nacisk: lekki → średni → mocny
Kierunki ruchu:
- Okrężnie – od brodawki na zewnątrz
- Lub pionowo – ruchami góra–dół równymi pasami
Kierunek badania – obszary obowiązkowe
Podczas badania upewnij się, że obejmujesz:
- całą pierś
- okolicę podpiersiową
- okolicę nadpiersiową
- przestrzeń między piersią a pachą
- dół pachowy – węzły chłonne
Na co zwrócić szczególną uwagę?
Guzki i zmiany w strukturze piersi:
- pojedynczy, twardy, nieruchomy guzek
- zgrubienie lub obszar o innej konsystencji
- „płytka" w jednej części piersi
- nowo powstała asymetria
Zmiany skórne:
- zaczerwienienie, obrzęk, ocieplenie
- dołki, wgłębienia, „skórka pomarańczy"
- przyciąganie skóry do wewnątrz
Zmiany brodawki:
- wciągnięcie lub zniekształcenie
- wydzielina (szczególnie krwista lub surowicza)
Zmiany węzłów chłonnych:
- powiększone, twarde węzły w dole pachowym lub nadobojczykowym
Zgłoś się do lekarza natychmiast, jeśli:
- wyczujesz nową zmianę – nawet jeśli jest bezbolesna
- zauważysz zmianę kształtu, skóry lub brodawki
- pojawi się wydzielina z brodawki
- utrzymuje się jednostronny ból piersi
